Mahsulot tavsifi
MUNDARIJA KIRISH............................................................................................................ 3 I BOB. ABDULLA QAHHOR IJODIDA PSIXOLOGIK TAHLIL VA «O‘G‘RI» HIKOYASINING YARATILISH KONTEKSTI............................................. 5 1.1. Abdulla Qahhor hikoyachiligida hayotiy haqiqat va xarakter yaratish mahorati 5 1.2 «O‘g‘ri» hikoyasining yaratilish tarixi va davr muhiti..................................... 8 II BOB. «O‘G‘RI» HIKOYASIDA BADIIY ОБRAZLAR TIZIMI VA IJTIMOIY-AXLOQIY MUAMMOLAR VA KONFLIKTLAR....................................... 10 2.1. Qobil bobo va uning atrofdagilar: adolat izlagan inson fojiasi...................... 10 2.2 Jamiyatdagi loqaydlik, byurokratiya va ma'naviy illatlar talqini.................... 13 XULOSA........................................................................................................ 20 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI...................................... 21 KIRISH Mavzuning dolzarbligi: XX asr o‘zbek adabiyoti tarixida Abdulla Qahhor o‘ziga xos uslubi, so‘z tejash san'ati, voqea-hodisalarga tanqidiy-estetik yondashuvi va o‘tkir psixologik tahlili bilan alohida mavqega ega bo‘lgan yozuvchidir. Adibning hikoyalari o‘zining hajman qisqaligi, biroq mazmunan nihoyatda kengligi, hayotiy detallarning aniqligi va inson ruhiyatining yashirin qatlamlarini ochib berishi bilan ajralib turadi. Ayniqsa, yozuvchining «O‘g‘ri» hikoyasi o‘zbek nasrining cho‘qqilaridan biri bo‘lib, unda inson taqdiri, jamiyatdagi adolatsizliklar, byurokratik to‘siqlar va ma'naviy illatlar mahorat bilan fosh etilgan. Bugungi kunda yosh avlodni adolat, vijdon, insoniylik va halollik ruhida tarbiyalashda, shuningdek, milliy adabiyotimiz tarixini teran o‘rganishda mazkur asarning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlarini ilmiy jihatdan tahlil qilish dolzarb ahamiyat kasb etadi. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixida Abdulla Qahhor o‘ziga xos uslubi, so‘z tejash san'ati, voqea-hodisalarga tanqidiy-estetik yondashuvi va o‘tkir psixologik tahlili bilan alohida mavqega ega bo‘lgan yozuvchidir [1] . Adibning hikoyalari o‘zining hajman qisqaligi, biroq mazmunan nihoyatda kengligi, hayotiy detallarning aniqligi va inson ruhiyatining yashirin qatlamlarini ochib berishi bilan ajralib turadi [2] . Ayniqsa, yozuvchining «O‘g‘ri» hikoyasi o‘zbek tanqidiy realizmining cho‘qqilaridan biri bo‘lib, unda oddiy dehqon taqdiri, jamiyatdagi adolatsizliklar, byurokratik to‘siqlar, loqaydlik va ma'naviy illatlar o‘tkir satira va chuqur fojiaviylik uyg‘unligida fosh etilgan [3: 78]. Bugungi kunda jamiyatimizda qonun ustuvorligini ta'minlash, inson qadrini ulug‘lash, byurokratiya va manmanslik illatlariga qarshi kurashish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangan bir paytda, Abdulla Qahhor asarlaridagi ijtimoiy illatlar tanqidi o‘zining dolzarb tarbiyaviy va fosh etuvchi ahamiyatini aslo yo‘qotgani yo‘q . Shuningdek, yosh avlodni adolat, vijdon, insoniylik va halollik ruhida tarbiyalashda, milliy adabiyotimiz tarixini teran o‘rganishda «O‘g‘ri» hikoyasining g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari, xarakterlar psixologiyasi va muallif mahoratini ilmiy jihatdan qayta tadqiq etish muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi [5: 64]. Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Kurs ishining asosiy maqsadi Abdulla Qahhorning «O‘g‘ri» hikoyasining g‘oyaviy-tematik yo‘nalishini, obrazlar tizimini hamda asarda ko‘tarilgan ijtimoiy-axloqiy muammolarni ochib berishdan iboratdir. Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilandi: · Abdulla Qahhor hikoyachiligidagi hayotiy haqiqat va xarakter yaratish tamoyillarini yoritish; · «O‘g‘ri» hikoyasining yaratilish tarixi va davr muhiti o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qilish; · Asardagi bosh qahramon — Qobil bobo obrazi va uning fojiasini badiiy-psixologik jihatdan ochib berish; · Jamiyatdagi loqaydlik, byurokratiya va ma'naviy illatlarning asardagi badiiy talqinini tadqiq etish. Tadqiqot obyekti va predmeti: Abdulla Qahhorning «O‘g‘ri» hikoyasi matni kurs ishining asosiy obyekti hisoblanadi. Hikoyadagi badiiy obrazlar tizimi, muallif mahorati va ijtimoiy-axloqiy muammolar esa tadqiqot predmetini tashkil etadi. Tadqiqot metodlari: Kurs ishini yozish jarayonida qiyosiy-tarixiy, tahliliy, psixologik-estetik va matn ustida ishlash metodlaridan foydalanildi. Kurs ishining tuzilishi: Ish kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. [1] Qodirov P. O‘ylab ko‘rsalarakim... – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti, 2006. – B. 45. [2] Normatov U. Qahramon va zamon. – Toshkent: Sharq, 2007. – B. 112.
Muallif
- Hujjatlari
- 822
- Sotilgan
- 291
